اولین همایش ملی ارتقاء نظام مسئولیت مدنی در حقوق ایران چالش ها و راهکارها

اولین همایش ملی ارتقاء نظام مسئولیت مدنی در حقوق ایران چالش ها و راهکارها

First National Conference on Promoting Civil Liability in Iranian Law Challenges and Solutions

پوستر اولین همایش ملی ارتقاء نظام مسئولیت مدنی در حقوق ایران چالش ها و راهکارها

اولین همایش ملی ارتقاء نظام مسئولیت مدنی در حقوق ایران چالش ها و راهکارها در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۹۷ توسط دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان و تحت حمایت سیویلیکا در شهر دامغان برگزار گردید.این همایش تحت حمایت سیویلیکا بوده است و به محض اتمام مراحل نمایه سازی، مقالات آن از طریق همین پایگاه منتشر خواهد شد.


مسئولیت مدنی، به عنوان یکی از تاثیرپذیرترین حوزه های حقوقی، متأثر از عرف و شرایط مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، مذهبی و اخلاقی است. این انعطاف پذیری موجب می شود تا قانون گذاران کشورها و رویه های قضایی و حقوق دانان، ضرورت های حقوقی لازم برای برقراری عدالت را از محل ایجاد تحول در این حوزه حقوقی تامین کنند. به همین خاطر در سیر تاریخی، شاهد قبض و بسط قواعد مربوط به آن هستیم.

در حقوق ایران، نظام مسئولیت مدنی از یک طرف ادبیات قوی شناخته شده ای در فقه نداشته و از این جهت فاقد مبنایی قوی است و از طرفی ورود قواعد آن از سیستم هایی حقوقی نوشته و کامن لا که در حوزه­ ی مسئولیت مدنی مبانی مختلفی دارند موجب شده این نظام حقوقی در کشور ما از آشفتگی بیشتری رنج ببرد.

اهمیت بازشناسی نظام مسئولیت مدنی در کنار بوجود آمدن نهادهایی مانند بیمه و صندوق های جبران خسارت که نقش بسزایی در تحولات مسئولیت مدنی و واقعیت های عینی و کارکردی آن دارند، برگزاری یک همایش ملی در این باره را ضروری می نمود.
از این رو، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی (واحد دامغان) مصمم گردید تا با برگزاری همایش جامعی در این حوزه، از تمام صاحب نظران اعم از علمای حقوق اعضای هیئت علمی دانشگاه های سراسر کشور قضات و وکلا، پژوهشگران جوان و دانشجویان برای هم اندیشی و تبادل افکار و نظریات و تجربیات در این حوزه دعوت نماید. یقیناً با توجه به دامنه وسیع موضوع و محورهای همایش، نه تنها متخصصین حقوق خصوصی و پژوهشگران این حوزه بلکه متخصصین در رشته های مختلف فقهی و حقوقی (مانند حقوق اسلامی، حقوق جزا و جرم شناسی و حقوق بین الملل) نیز می توانند فعالانه در همایش شرکت داشته و کارهای پژوهشی خود را عرضه نمایند. امید می رود برگزاری همایش به اصلاح نظام حقوقی ایران در حوزه مسئولیت مدنی یاری بخشد و نتایج پژوهش های انجام شده در دسترس سیاست گذاران و مسئولین امر و عموم علاقه مندان قرار داده شود. 

 

محورهای همایش:

چالش های ساختاری نظام مسئولیت مدنی

1.      تعدد یا تکثر در نظامهای م.م  ( توجه همه جا منظور از م.م. مسئولیت مدنی می باشد)؛

2.      نقش بیمه در تحول نظام م.م؛


3.      ارتباط متقابل و تعامل میان م.م و مسئولیت کیفری و مقایسه قواعد حاکم بر هریک از آنها؛

4.      قلمرو مسئولیت قراردادی و قهری؛

5.      موازی کاری در قوانین حوزه م.م؛

6.      نقش تقصیر در نظام م.م؛

7.      م.م ناشی از عمل دیگری؛

8.      م.م اشخاص حقوقی و مدیران آنها در قبال رفتار کارکنان یا نمایندگان شخص حقوقی؛ 

9.     امکان تحقق م.م بدون عنصر تقصیر یا بدون احراز رابطه سببیت و قلمرو آن در حقوق ایران؛ 

10.    کیفیات مخففه در م.م و نقش تقصیر زیان دیده در کاهش مسئولیت وارد آورنده زیان؛

11.    تعدد عوامل زیان (اعم از سبب و مباشر) و کیفیت احراز رابطه استناد یا سببیت.

نظام های خاص مسئولیت مدنی

1.      م.م ناشی از حوادث رانندگی؛

2.      م.م ناشی از حوادث پزشکی؛

3.      م.م ناشی از حوادث کار؛

4.      م.م تولید کنندگان کالا و ارائه کنندگان خدمات؛

5.      م.م قضات و داوران؛

6.      م.م وکلا؛

7.      م.م سردفتران؛

8.      م.م متصدیان حمل و نقل؛

9.    م.م مهندسان، حسابداران، بانکها و سایر حرفه ای ها؛

10.    م.م دولت (قوای سه گانه)؛

11.    مسئولیت بین المللی دولت؛

12.   م.م جمعی؛

13.   م.م رسانه ها از جمله اداره کنندگان تارنماهای الکترونیکی.

قلمرو خسارات قابل جبران

1.      جبران خسارت معنوی؛

2.      جبران خسارت های اقتصادی؛

3.      جبران خسارت های بدنی، ماهیت دیه و مسئول پرداخت آن و خسارات مازاد بر دیه؛

4.      قابلیت جبران عدم النفع؛

5.      جبران خسارت توسط دولت و صندوق های وابسته به دولت؛

6.      جبران خسارت بزه دیدگان و قربانیان جرم، مخصوصاً در جرایم خشونت آمیز یا جنسی و حدود مسئولیت دولت در این زمینه؛

7.     جبران خسارت محکومان و متهمان بی گناه.

مسئولیت مدنی در رویه قضایی : تجربه ها، فرصت ها و چالش ها


1.      نقش رویه قضایی در تحول نظام م.م؛

2.      گزارش پرونده های قضایی خاص در حوزه م.م همراه با نقد و ارزیابی روند رسیدگی و رأی صادره؛

3.      چالش های ناشی از ایفای نقش کارشناسان در پرونده های مربوط به م.م خصوصاً تعیین سهم هریک از مسئولین حادثه و ارزیابی میزان خسارات وارده؛

4.      اختلافات موجود در رویه قضایی ایران در حوزه های مرتبط با م.م.

نقش نظام مسئولیت مدنی در تحقق اهداف توسعه پایدار و تعامل آن با سایر نظامات کنترل اجتماعی


1.     هدف پیشگیری از تکرار حادثه زیان بار در نظام م.م؛

2.       امکان تحقق هدف تنبیه یا سزادهی از طریق نظام م.م در کنار ترمیم و جبران خسارت؛

3.       نقش م.م در کنترل فعالیت های مخرب یا آلاینده محیط زیست؛

4.       نقش م.م در حمایت از حقوق مصرف کنندگان؛

5.       م.م در حوزه مبارزه با فساد مالی- اداری و پولشویی؛

6.       م.م و عدالت ترمیمی در حوزه سیاست جنایی؛

7.      م.م به عنوان نوعی از پاسخ در قبال جرم و امکان الزام بزهکار به جبران خسارت به عنوان نوعی از مجازات. 

سایر موضوعات مرتبط با تاکید بر راهکارهای ارتقاء نظام م.م