سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالابهای کویری ایران

سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالابهای کویری ایران

3rd national conference on combating desertification and sustainable development of Iran Desert Wetlands (Relying on Meighan Desert Wetland)

پوستر سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالابهای کویری ایران

سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالابهای کویری ایران در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۹۱ تا ۲۶ شهریور ۱۳۹۱ توسط دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک در شهر اراک برگزار گردید.این همایش تحت حمایت سیویلیکا بوده است و به محض اتمام مراحل نمایه سازی، مقالات آن از طریق همین پایگاه منتشر خواهد شد.


سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالابهای کویری ایران

محورهای همایش:
1- پتانسیل‌ها و کارکردهای مناطق بیابانی و تالاب‌های کویری
1-1- آمایش سرزمین
1-2- انرژی‌های نو و پاک
1-3- معدن کاوی
1-4- اکوتوریسم‌ - ژئوتوریسم
1-5- مدیریت تالاب‌های کویری

2- دامداری و دامپروری در مناطق خشک و بیابانی
2-1- مرتعداری
2-2- ژنتیک و اصلاح نژاد دام
2-3- تغذیه دام و ارزش غذایی گیاهان

3- اقلیم و منابع آب در مناطق خشک و بیابانی
3-1- خشکی و خشکسالی
3-2- کاربرد آب‌های شور و نامتعارف
3-3- روشهای استحصال آب و آبخیزداری
3-4- سیستم‌های آبیاری در مناطق خشک
3-5- خشک شدن تالاب‌ها

4- تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی بیابان‌ها و تالاب‌های کویری
4-1- آت اکولوژی و سین اکولوژی گیاهان
4-2- احیا و مدیریت پوشش گیاهی
4-3- تنوع جانوری
4-4- حشره شناسی

5- کشاورزی و باغبانی در مناطق خشک و بیابانی
5-1- زراعت و اصلاح نباتات
5-2- باغبانی و فضای سبز
5-3- گیاهان دارویی و صنعتی
5-4- مدیریت علف‌های هرز
5-5- آفات و بیماری‌های گیاهی

6- حفاظت و مدیریت خاک در مناطق خشک و بیابانی
6-1- فرسایش بادی و کنترل آن
6-2- ریزگردها و مقابله با آن
6-3- اصلاح خاک‌های شور و قلیا
6-4- آلودگی خاک
6-5- روش‌های طبقه‌بندی شدت بیابان‌زایی
6-6- زمین شناسی و ژئومورفولوژی
6-7- ترسیب کربن

7- کاربرد فناوری‌های نوین در مدیریت مناطق بیابانی و تالاب‌های کویری
7-1- GISو RS
7-2- زمین آمار
7-3- سوپرجاذب‌ها
7-4- نانو تکنولوژی

8- مسائل فرهنگی و اجتماعی در مناطق خشک و بیابانی
8-1- قوانین و سیاست‌گذاری
8-2- دانش بومی
8-3- ترویج و آموزش جوامع محلی

معرفی همایش
شکر ایزد منان را که فرصت دیگری به ما ارزانی داشت؛ فرصتی که امکان تعامل جامعه علمی منابع طبیعی کشور با یکدیگر در رابطه با اهمیت مقابله با بیابان‌زایی و نقش کلیدی تالاب‌های کویری ایران در توسعه پایدار سرزمین را فراهم می­سازد.
سرزمین پهناور ایران به رغم تنوع قابل توجه آب و هوایی و گستردگی جغرافیایی و تنوع زیستی و اکوسیستمی، دارای محدودیت و تنگنای طبیعی است که اگر مؤلفه‌های آن به‌درستی شناخته شوند و مورد واسنجی قرار گیرند، می‌تواند به یک فرصت برای کشور و ارتقای کیفیت زیست و افزایش تولید ناخالص ملی بدل شود. بیابان یکی از مهم‌ترین بوم‌سازگان ایران است و به لحاظ وسعت زیاد و همچنین اثرگذاری بر سایر بوم‌سازگان جنگل، مرتع، تالاب و کشاورزی نمی‌توان این عرصه‌های وسیع را در برنامه‌ریزی‌ها و کلان‌نگری‌های مدیریت کشور نادیده گرفت.
بیابان‌زایی (Desertification) عبارت است از تخریب سرزمین در مناطق خشک،نیمه خشک تا خشک نیمه مرطوب بر اثر عوامل گوناگون شامل تغییرات آب و هوایی و فعالیت‌های انسان (مصوبه گردهمایی محیط و توسعه سازمان ملل متحد در ژوئن 1992 در ریودوژانیرو- برزیل). به عبارت دیگر بیابان‌زایی به فرایند تخریب سرزمین، زوال زیست بوم‌های طبیعی یا کاهش توان تولید زیستی اراضی در مناطق خشک، نیمه‌خشک و خشک نیمه مرطوب ناشی از عوامل انسانی و محیطی اطلاق می‌گردد. مقابله با بیابان‌زایی(Combat desertification) به مجموعه فعالیت‌هایی که سبب توقف یا کاهش روند بیابان‌زایی شده و یا در جهت احیاء اراضی بیابانی باشد، اطلاق می‌گردد. نواحی خشک (Arid)، نیمه خشک (Semi arid) و خشک نیمه مرطوب (Dry sub-humid) مناطقی را شامل می‌شود که در آن نسبت میزان بارندگی به تبخیر بالقوه در محدود 50 تا 65 درصد قرار دارد.
حدود 80 درصد از اراضی کشور در حوزه مناطق خشک و نیمه خشک تا خشک نیمه مرطوب قرار دارد و از این نظر دارای شرایط اکولوژیکی شکننده‎ای است. در مناطق خشک و فرا‎خشک که عموماً میزان بارندگی کمتر از 200 میلیمتر است، امکان کشت دیم وجود ندارد و چرای مفرط دام نیز در این مناطق کمتر است و شدیدترین نوع تخریب در این مناطق، در اراضی کشاورزی رخ می‏دهد که دلایل عمده آن عبارتند از: کاهش سطح سفره‏های زیرزمینی به سبب استفاده خارج از توان تغذیه آنها و شور و قلیایی شدن خاک‌ها به سبب رعایت نکردن اصول بهره‎برداری از منابع اراضی. هم اکنون بیشترین میزان تخریب و نابودی منابع طبیعی تجدید شونده در حوزه‏های مناطق نیمه خشک تا خشک نیمه مرطوب مشاهده می‎شود و ‎این وضعیت در مناطقی با متوسط بارندگی 200 تا 500 میلیمتر کاملاً آشکار است. در این مناطق بارزترین علل تخریب عبارتند از: فرسایش آبی با شدت متوسط تا خیلی زیاد، تخریب کمی و کیفی پوشش گیاهی به سبب فشار چرای دام و رعایت نکردن فصل مناسب چرا، تخریب مراتع و تبدیل آنها‎‎به اراضی دیم و وقوع خشکسالی‎ها.
تالاب‌های کویری که با اسامی دیگری از جمله پلایا، دریاچه فصلی، هور و کویر نیز معرفی شده‌اند، عمدتاً ‎در محدوده عرض‌های جغرافیایی 35- 15 درجه گسترش دارند و در ایران نیز حدود 60 پلایای بزرگ و کوچک وجود دارد و تمام حوزه‌های آبخیز داخلی کشور به این پلایا‌ها ختم می‌شوند که از جمله آنها می‌توان پلایاهای بجستان، تربت، قاین، خواف، طبس، سیروان،هامون هلمند، چاه غیب، خاش، جازموریان، اردستان، زرین، عقدا، بافق، گاوخونی، ابرقو، سیرجان، ابراهیم آباد، نیریز، شیراز (مهارلو)، اراک (میقان)، دریاچه حوض سلطان، مسیله قم، دامغان، سبزوار، کویر بزرگ، بردسکان، سیاه کوه و دریاچه ارومیه را نام برد. تالاب‌های کویری ایران از دیدگاه ارزش های زیست محیطی ازجمله حفاظت از تنوع زیستی، زیستگاه پرندگان مهاجر، رویشگاه گیاهان هالوفیت، تعادل آب و هوایی منطقه، ذخیره مقادیر بسیار زیاد کربن و اکوتوریسم حائز اهمیت فراوانی می باشند. پلایاها از نظر ذخایر املاح معدنی نیز اهمیت فراوانی دارند.
بنابراین باید پهنه‌های وسیع اراضی بیابانی، اراضی در معرض بیابان زایی و اراضی محدوده تالاب های کویری ایران با نگاهی همه‌سونگر و فرابخشی که همان دیدگاه توسعه پایدار و آمایش سرزمین است، مدیریت شوند. مدیریتی خردمندانه و علمی که تمام پتانسیل‌ها و فرصت‌ها را بتواند به فعلیت درآورده و تهدیدها و چالش‌هایی که این مناطق با آنها روبرو است را دربرنامه‌ریزی‌ها در نظر گیرد.



مقالات پذیرش شده در سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالابهای کویری ایران